กว่าจะครองอำนาจนำ

การคลี่คลายขยายตัวของเครือข่ายในหลวง ภายใต้ปฏิสัมพันธ์ชนชั้นนำไทย ทศวรรษ 2490-2530 ไม่ว่าเราจะมีจุดยืนทางการเมืองเช่นไร ความสำเร็จของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่สามารถสร้างพระราชอำนาจนำจากซากปรักหักพังของสถาบันกษัตริย์ขึ้นมาได้ย่อมเป็นเรื่องที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาว่าที่ผ่านมาการศึกษาเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ดำเนินไปในแนวทางอาเศียรวาทสดุดีแทบทั้งสิ้น จนยากที่จะเห็นพลวัตความเปลี่ยนแปลงของการเมืองไทยที่มีพระองค์และเครือข่ายเป็นตัวแสดงสำคัญ ในเล่มนี้เราจะได้เห็นว่าในห้วงเวลา 4 ทศวรรษนั้น การที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 สามารถพัฒนา “จากประมุขของกลุ่มปกครอง กลายเป็นประมุขของชนชั้นปกครอง” (From Head of a Ruling Clique to Head of Ruling Class)นั้น ต้องใช้ทั้งความพยายามส่วนพระองค์และแรงหนุนส่งจากตัวแสดงหลายกลุ่มที่เข้ามาสู่ “เครือข่ายในหลวง” ไม่ว่าผู้นำทหาร ข้าราชการพลเรือน บรรดาเจ้าสัว และชนชั้นนำกลุ่มต่างๆ ที่ร้อยรัดกันไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง